СЛОЎНІК УЛАСНА ЛЕКСІЧНЫХ ДЫЯЛЕКТЫЗМАЎ
ПАСЁЛКА БРОЖА БАБРУЙСКАГА РАЁНА
А
Абея ліч. Абедзве.
Адстрапаліць зак. Вельмі добра нешта зрабіць.
Адчыхво́сціць зак. Адлупцаваць.
Б
Бо́нда ж. Свежаніна, якой частавалі родзічаў, суседзяў.
Ба́хур м. Палюбоўнік.
Бэйбус м. Гультай.
В
Варсаць незак. Біць нагамі.
Візю́ра ж. Прасека ўздоўж высакавольтнай лініі.
Вы́ліўкі м. Яйкі без шкарлупіны.
Г
Галу́ба м. Тое, што і галубка (ласкавы зварот да жанчыны).
Галу́за ж. Галавешка.
Га́ра ж. Гарэлка.
Гарысоўка ж. Прыгожая шарсцяная хустка.
Гі́дкі прым. Агідны.
Глы́ззя н. Камякі мёрзлай зямлі.
Груба ж. Грубка.
Гру́бая ж. Цяжарная (пра жанчыну).
Д
Дапетрыць зак. Дадумацца.
Дзю́белька прысл. Крыху.
Дзя́дна ж. Родзічы з боку нявесты (маладой).
Дзяльня́ ж. Кусок сала ці мяса.
Дра́пцы мн. Прылада для рыхлення глебы.
Дрын м. Кій, якім падганяюць жывёлу.
Дыхтоўны прым. Вельмі добры, высокай якасці.
Ё
Ёмка ж. Чапяла.
З
Завало́жыць зак. Заправіць тлушчам.
Завэзгаць зак. Забрудзіць.
Зало́га ж. Гультайка.
Злэ́паць зак. Ухапіць.
Змянці́ць зак. З’есці.
Зы́рыцца незак. Пільна глядзець на каго-небудзь.
Зялеззе н. Жалеза.
К
Каве́нька ж. Палка для апоры пры хадзьбе.
Кало́к
м. Драўляны цвік, замацаваны для таго, каб вешаць што-небудзь.
Камы́ мн. Бульбяная каша.
Капані́ца ж. Матыка.
Каўта́ць незак. Піць.
Кіях м. Пачатак кукурузы.
Ко́тлішча н. Месца жыхарства, сяліба.
Краснагало́вік м. Падасінавік.
Кубло́ н. Гняздо.
Куёўдзіцца незак. Капашыцца.
Кухо́нік м. Пірог.
Кы́рхаць незак. Кашляць.
Л
Ла́хаць незак. Бегаць па хатах.
Лаху́дра ж. Неахайная жанчына.
Лы́біцца незак. Усміхацца.
М
Малахо́льны прым. Легкадумны, неразумны.
Мікада ж. Вафля.
Н
На́бірка ж. Самаробная пасудзіна для збору ягад.
На́брыдзь ж. Чужыя людзі, перасяленцы.
Наклюкацца зак. Напіцца гарэлкі.
Нарасхля́б прысл. Нараспашку.
Непералі́ўкі мн. Непрыемнасць.
П
Падрабя́зкі мн. Астанкі ежы.
Падскрэ́бак м. Апошняе дзіця ў сям’і.
Пакамісь прысл. Пакуль.
Па́слабка ж. Адпачынак.
Паха́тніца ж. Жанчына, якая бегае па хатах.
Патра́ўка ж. Страва.
Пляжыць незак. Ліць без упынку(пра дождж).
Пракаветашні прым. Даўні, стары.
Проскурка ж. Просвірка.
Прылысіць зак. Зрабіць што-небудзь збольшага.
Р
Ро́згар м. Росквіт.
С
Сало́ны прым. Салёны.
Семядзе́луха ж. Той, хто бярэцца за некалькі спраў адначасова.
Скаваро́днік м. Хлеб, спечаны на скаварадзе, праснак.
Сундзіла аг. Непаваротлівы чалавек.
Сыспо́ду прысл. Знізу.
Ц
Це́персі прысл. Даўно.
Цямрэ́ць незак. Цямнець.
Цяпера прысл. Зараз.
Ч
Чабэ́кнуць незак. Пляснуць.
Ш
Швэ́ркаць незак. Гаварыць.
Шопа ж. Павець.
Шчолак м. Мылкая вада.
У
Уцалік прысл. Без дарогі, напрасткі.
УЛАСНА ЛЕКСІЧНЫЯ ДЫЯЛЕКТЫЗМЫ
ПАСЁЛКА БРОЖА БАБРУЙСКАГА РАЁНА
|
№ п/п
|
Уласна лексічныя дыялектызмы
|
“Тлумачальны слоўнік беларускай мовы” пад агульнай рэдакцыяй Кандрата Крапівы
|
“Матэрыялы да абласнога слоўніка Магілёўшчыны” М.В. Абабуркі
|
|
1
|
Абе́я
|
|
+
|
|
2
|
Адстрапаліць
|
|
+
|
|
3
|
Адчыхво́сціць
|
|
+
|
|
4
|
Бо́нда
|
|
+
|
|
5
|
Ба́хур
|
|
|
|
6
|
Бэйбус
|
|
+
|
|
7
|
Варсаць
|
|
+
|
|
8
|
Візю́ра
|
|
|
|
9
|
Вы́ліўкі
|
|
|
|
10
|
Галу́ба
|
|
|
|
11
|
Галу́за
|
|
|
|
12
|
Га́ра
|
|
|
|
13
|
Гарысоўка
|
|
+
|
|
14
|
Гі́дкі
|
+
|
+
|
|
15
|
Глы́ззя
|
|
|
|
16
|
Груба
|
+
|
|
|
17
|
Гру́бая
|
|
+
|
|
18
|
Дапетрыць
|
|
+
|
|
19
|
Дзю́белька
|
|
|
|
20
|
Дзя́дна
|
|
|
|
21
|
Дзяльня́
|
|
|
|
22
|
Дра́пцы
|
|
+
|
|
23
|
Дрын
|
|
|
|
24
|
Дыхтоўны
|
+
|
|
|
25
|
Ёмка
|
+
|
|
|
26
|
Зало́га
|
|
|
|
27
|
Завало́жыць
|
|
+
|
|
28
|
Завэзгаць
|
|
+
|
|
29
|
Злэ́паць
|
|
|
|
30
|
Змянці́ць
|
|
|
|
31
|
Зы́рыцца
|
+
|
+
|
|
32
|
Зялеззе
|
|
+
|
|
33
|
Каве́нька
|
+
|
|
|
34
|
Кало́к
|
+
|
+
|
|
35
|
Камы́
|
+
|
|
|
36
|
Капані́ца
|
+
|
+
|
|
37
|
Каўта́ць
|
+
|
+
|
|
38
|
Кіяхі́
|
+
|
|
|
39
|
Ко́тлішча
|
+
|
|
|
40
|
Краснагало́вік
|
|
+
|
|
41
|
Кубло́
|
|
|
|
42
|
Кухо́нік
|
|
|
|
43
|
Кы́рхаць
|
|
+
|
|
44
|
Куёўдзіцца
|
|
+
|
|
45
|
Ла́хаць
|
|
|
|
46
|
Лаху́дра
|
|
+
|
|
47
|
Лы́біцца
|
|
+
|
|
48
|
Малахо́льны
|
|
+
|
|
49
|
Міка́да
|
|
+
|
|
50
|
На́бірка
|
|
+
|
|
51
|
На́брыдзь
|
+
|
+
|
|
52
|
Наклю́кацца
|
|
+
|
|
53
|
Нарасхля́б
|
|
|
|
54
|
Непералі́ўкі
|
|
|
|
55
|
Падрабя́зкі
|
|
|
|
56
|
Падскрэ́бак
|
+
|
|
|
57
|
Пака́місь
|
|
+
|
|
58
|
Па́слабка
|
|
|
|
59
|
Паха́тніца
|
|
|
|
60
|
Патра́ўка
|
+
|
|
|
61
|
Пля́жыць
|
|
+
|
|
62
|
Пракаве́ташні
|
|
+
|
|
63
|
Проскурка
|
|
+
|
|
64
|
Прылы́сіць
|
|
|
|
65
|
Ро́згар
|
+
|
|
|
66
|
Сало́ны
|
+
|
+
|
|
67
|
Семядзе́луха
|
|
|
|
68
|
Скаваро́днік
|
+
|
|
|
69
|
Су́ндзіла
|
|
+
|
|
70
|
Сыспо́ду
|
|
|
|
71
|
Це́персі
|
|
|
|
72
|
Цямрэ́ць
|
|
|
|
73
|
Цяпе́ра
|
|
+
|
|
74
|
Чабэ́кнуць
|
|
|
|
75
|
Швэ́ркаць
|
|
|
|
76
|
Шопа
|
+
|
|
|
77
|
Шчолак
|
|
+
|
|
78
|
Уцалі́к
|
|
+
|